ხშირად დასმული კითხვები

რა არის ჰეპატიტი?

ჰეპატიტი ნიშნავს ღვიძლის ანთებას. მისი გამოწვევა შეუძლია სხვადასხვა ვირუსს, ბაქტერიას, ზოგიერთ მედიკამენტს, ტოქსინს, ალკოჰოლის ჭარბ მოხმარებას და სხვა. თუმცა ჰეპატიტის ერთ-ერთ ყველაზე ხშირ მიზეზს A, B და C ჰეპატიტის ვირუსები წარმოადგენს.

როგორ გადაეცემა B და C ჰეპატიტის ვირუსები?

B და C ჰეპატიტის ვირუსები ადამიანის ორგანიზმში ხვდება ამ ვირუსებით ინფიცირებული სისხლის და ორგანიზმის სხვა ბიოლოგიური სითხეების მეშვეობით. ეს შეიძლება მოხდეს დაბინძურებული ნემსის ან შპრიცის ან სხვა სამედიცინო ინსტრუმენტების გამოყენებით; ამ ვირუსებით ინფიცირებული დედიდან ბავშვზე და სქესობრივი გზით. სქესობრივი გზით B ჰეპატიტის ვირუსის გადაცემის რისკი ბევრად აღემატება C ჰეპატიტის ვირუსის გადაცემის რისკს (ამ უკანასკნელის შემთხვევაში საშუალოდ 2%-ს უდრის). ამ ინფექციათა გადაცემა შეიძლება მოხდეს ასევე საერთო საპარსის, ფრჩხილის მაკრატლის ან კბილის ჯაგრისის გამოყენებითაც.

რა განსხვავებაა A, B და C ჰეპატიტის ვირუსებს შორის?

A, B და C ჰეპატიტი წარმოადგენს დაავადებებს, რომელთაც 3 სხვადასხვა ვირუსი იწვევს. მიუხედავად იმისა, რომ მათ შეიძლება მსგავსი სიმპტომები ახასიათებდეს, მათი გამომწვევი ვირუსები სხვადასხვაგვარად გადაეცემა და ამ დაავადებათა მიმდინარეობაც ერთმანეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება. A ჰეპატიტი მხოლოდ მწვავედ მიმდინარებს და არ იწვევს ქრონიკულ ინფექციას, ანუ ვირუსის ორგანიზმში მუდმივად “დარჩენას“ და პრაქტიკულად ყველა შემთხვევაში, ყოველგვარი მკურნალობის გარეშეც, განკურნებით მთავრდება. B და C ჰეპატიტის ვირუსებს კი შეუძლიათ გამოიწვიონ ქრონიკული ინფექცია, ანუ ვირუსის ორგანიზმიდან გამოძევება არ მოხდეს, რამაც შესაძლოა შედეგად მოგვცეს ღვიძლის ქრონიკული დაავადება. ეს მოვლენა უფრო ხშირად C ჰეპატიტის დროს ხდება, ანუ C ჰეპატიტის ვირუსით ინფიცირების შემთხვევაში ბევრად მაღალია ღვიძლის ქრონიკული დაავადების რისკი, ვიდრე B ჰეპატიტის ვირუსით.

შესაძლებელია თუ არა, რომ “A ჰეპატიტი გადავიდეს B ჰეპატიტში“ და „ B ჰეპატიტი გადავიდეს C ჰეპატიტში”?

რა თქმა უნდა, ეს ასე არ არის. ეს დაავადებები ერთმანეთში ვერ „გადაიზრდება“, ვინაიდან მათ იწვევს სრულიად სხვადასხვა ვირუსები. თუ ადამიანს რომელიმე ჰეპატიტი აქვს, მას შეიძლება სხვა ჰეპატიტიც დაემართოს, მაგრამ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მის ორგანიზმში მოხვდა შესაბამისი ვირუსი.

რა სიმპტომები აქვს B და C ჰეპატიტს?

B და C ჰეპატიტის შემთხვევათა უდიდესი ნაწილი სრულიად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს და ინფიცირებული ადამიანისთვის შეუმჩნეველი რჩება. ძალიან ხშირად ამ ვირუსების გამოვლენა ხდება შემთხვევით, როდესაც ადამიანები იტარებენ სისხლის ლაბორატორიულ გამოკვლევას სხვადასხვა მიზეზით. ზოგჯერ ქრონიკულ B და C ჰეპატიტს ახასიათებს საერთო სისუსტე, სიმძიმის შეგრძნება მარჯვენა ფერდქვეშა მიდამოში, სახსრების ტკივილი, გამონაყარი კანზე და სხვა.

როგორ ხდება B და C ჰეპატიტის მკურნალობა?

პირველ რიგში პაციენტს უნდა ჩაუტარდეს ლაბორატორიული გამოკვლევები, რომლითაც დადგინდება B ან C ჰეპატიტის როგორი ფორმა აქვს და საჭიროებს თუ არა მკურნალობას. სხვადასხვა გამოკვლევით დგინდება სისხლში ვირუსის კონცენტრაცია, ვირუსის გენოტიპი, ასევე ფასდება ღვიძლის ფიბროზის ხარისხი და ღვიძლის ფუნქციები და შემდეგ უკვე განიხილება მკურნალობის საკითხი. სამწუხაროდ დღეს, საქართველოში ბევრი ადამიანი იტარებს მკურნალობას ისეთი საშუალებებით, რომლებიც რეალურად ვირუსული ჰეპატიტების სამკურნალოდ არ უნდა გამოიყენებოდეს. ასეთი გაუმართლებელი მკურნალობის შემდეგ ხშირია ლაბორატორიული მაჩვენებლების გაუარესების შემთხვევები. ქრონიკული C ჰეპატიტის მკურნალობა დღესდღეობით მიმდინარეობს თანამედროვე და აპრობირებული ანტივირუსული მედიკამენტებით. რაც შეეხება ქრონიკულ B ჰეპატიტს, არსებობს ასევე რამდენიმე პერორალურად მისაღები ანტივირუსული პრეპარატი. თუ პაციენტი ანტივირუსულ მკურნალობას ვერ იტარებს, მთავარია, საკუთარ თავს არ ავნოს ზედმეტი, გაუმართლებელი მკურნალობით.

როგორ უნდა მოუაროს თავს ქრონიკული B და C ჰეპატიტის მქონე პაციენტმა?

პირველ რიგში, რეგულარულად უნდა იტარებდეს ექიმის კონსულტაციას და შესაბამის გამოკვლევებს, რათა არ მოხდეს ისე, რომ დაავადება პროგრესირებდეს პაციენტისთვის შეუმჩნევლად. ვინაიდან ამ დაავადებების მქონე პაციენტებს ხშირად ჩივილები არა აქვთ, საკუთარი ჯანმრთელობის გაუარესებას სიმპტომების მიხედვით ვერ აფიქსირებენ. მთავარი რჩევაა ალკოჰოლისგან თავის შეკავება, რათა დამატებით არ მოხდეს ღვიძლის უჯრედების დაზიანება. გარდა ამისა, ნებისმიერი სხვა მკურნალობის წინ ჰეპატიტის მქონე პაციენტმა რჩევა უნდა ჰკითხოს ექიმს, ვინაიდან მთელ რიგ მედიკამენტებს პოტენციურად გააჩნიათ ღვიძლის დაზიანების უნარი.

როგორ შეიძლება თავიდან ავიცილოთ B და C ჰეპატიტი?

სამწუხაროდ, C ჰეპატიტის ვაქცინა ჯერ არ არსებობს და ამ ვირუსისგან თავდაცვის ძირითად საშუალებად რჩება ერთჯერადი ან სათანადოდ გასტერილებული ინსტრუმენტების გამოყენება. რაც შეეხება B ჰეპატიტის ვირუსს, არსებობს მისი საწინააღმდეგო უსაფრთხო და ეფექტური ვაქცინა, რომელიც სამჯერადად კეთდება.

რამდენად სერიოზულ პრობლემებს უქმნის ქრონიკული B და C ჰეპატიტი ადამიანის ჯანმრთელობას?

ქრონიკული B და C ჰეპატიტი დაავადებებია, რომელთა დროსაც შეიძლება მოხდეს ღვიძლის სერიოზული დაზიანება. ეს ვირუსები ღვიძლის ციროზის და კიბოს წამყვან მიზეზებს წარმოადგენს.

შესაძლებელია თუ არა, რომ ადამიანს ჰქონდეს ქრონიკული B ან C ჰეპატიტი და ღვიძლის ფუნქციური მაჩვენებლები ნორმის ფარგლებში იყოს?

შესაძლებელია და ეს საკმაოდ ხშირია. ზოგჯერ კი ხდება ამ მაჩვენებლების პერიოდული მომატება და შემდეგ ისევ ნორმაში დაბრუნება. ქრონიკული B ან C ჰეპატიტის მქონე პაციენტები პერიოდულად (საშუალოდ 6 თვეში ერთხელ) უნდა იტარებდნენ ამ მაჩვენებლებზე გამოკვლევას.

რამდენად გავრცელებულია ადამიანის გენიტალური პაპილომავირუსული ინფექცია?

ადამიანის გენიტალური პაპილომავირუსული ინფექცია წარმოადგენს ერთ-ერთ ყველაზე ფართოდ გავრცელებულ სქესობრივი გზით გადამდებ დაავადებას. სქესობრივად აქტიურ ადამიანთა დაახლოებით 50% ცხოვრების რომელიმე ეტაპზე ინფიცირდება პაპილომავირუსით.

რას იწვევს ადამიანის გენიტალური პაპილომავირუსული ინფექცია?

პაპილომავირუსის მნიშვნელობა ძირითადად განპირობებულია იმით, რომ მას შეუძლია გამოიწვიოს საშვილოსნოს ყელის კიბო, რომელიც წარმოადგენს ქალებში კიბოსთან ასოცირებული სიკვდილობის მეორე მიზეზს მკერდის კიბოს შემდეგ.

ადამიანის გენიტალური პაპილომავირუსის რამდენი ტიპი არსებობს?

არსებობს პაპილომავირუსების 100-ზე მეტი ტიპი, რომელთაგან ზოგიერთი მიეკუთვნება ე.წ. “მაღალი რისკის” (ონკოგენურ, ანუ სიმსივნის გამომწვევ),ზოგიერთი კი “დაბალი რისკის” (არა ონკოგენურ) ტიპებს. ამის დადგენა შესაძლებელია შესაბამისი ლაბორატორიული გამოკვლევებით.

რა სიმპტომები ახასიათებს ადამიანის გენიტალურ პაპილომავირუსულ ინფექციას?

პაპილომავირუსული ინფექციის შემთხვევათა დიდი ნაწილი სრულიად უსიმპტომოდ მიმდინარეობს და ხშირად თვითგანკურნებითაც შეიძლება დამთავრდეს. თუ ადამიანი ინფიცირებულია მაღალი რისკის ვირუსით, მის ლორწოვან გარსში შეიძლება განვითარდეს კიბოს წინამორბედი ცვლილებები და მკურნალობის არ არსებობის შემთხვევაში, საშვილოსნოს ყელის კიბო.
წარმოადგენს თუ არა ადამიანის გენიტალური პაპილომავირუსული ინფექცია საფრთხეს მამაკაცებისათვის?
მამაკაცებში მაღალი რისკის პაპილომავირუსებით ინფიცირებას შეიძლება მოჰყვეს ასოს ან ანუსის კიბოს განვითარება.

როგორ ხდება ადამიანის გენიტალური პაპილომავირუსული ინფექციის დიაგნოსტიკა?

დიაგნოსტიკა ხდება ორი ძირითადი მიმართულებით:

  • უშუალოდ პაპილომავირუსის გამოვლენა და მისი ტიპის დადგენა ლორწოვანი გარსის უჯრედებში მოლეკულური დიაგნოსტიკის მეთოდით.
  • ე.წ. პაპ-ტესტი, რომელიც გულისხმობს არა უშუალოდ ვირუსის აღმოჩენას, არამედ ვირუსის მიერ გამოწვეული ცვლილებების გამოვლენას.

შესაძლებელია თუ არა ადამიანის პაპილომავირუსული ინფექციის თავიდან აცილება?

პაპილომავირუსების საპროფილაქტიკოდ არსებობს ვაქცინა, რომელიც გოგონას უნდა ჩაუტარდეს სქესობრივი ცხოვრების დაწყებამდე. ვაქცინა სამჯერადად კეთდება და იცავს ქალს ვირუსის ყველაზე ფართოდ გავრცელებული, როგორც ონკოგენური, ისე არაონკოგენური ტიპებისგან.

რა არის ალერგია?
ალერგია არის გაძლიერებული რეაქცია ისეთი ფაქტორების მიმართ, რომლებიც ჩვეულებრივ არ უნდა იწვევდნენ რაიმე სახის დარღვევას ადამიანის ორგანიზმში. ასეთ ფაქტორებს მიეკუთვნება სხვადასხვა სახის საკვები პროდუქტი, მცენარეების ან ოთახის მტვერი, შინაური ცხოველების ეპითელიუმი, წამლები და სხვა.

როგორ ვლინდება ალერგია?
ალერგიის გამოვლინებები მრავალფეროვანია: გამონაყარი, შეშუპება, ქავილი,ცემინება, სურდო, ცრემლდენა, თვალების გაწითლება, სუნთქვის გაძნელება,ხველება, ქოშინი, “მსტვინავი” სუნთქვა. ეს არის არასრული ჩამონათვალი იმ სიმპტომებისა, რომლითაც შეიძლება გამოვლინდეს ალერგია.

როგორ გავიგოთ, რაზე გვაქვს ალერგია?
ადამიანები, რომელთაც ალერგია აქვთ, ხშირად ცდილობენ გაარკვიონ, რომელ საკვებზე, მცენარეზე, ცხოველზე თუ სხვა რომელიმე ალერგენზე აქვთ ალერგიული რეაქცია. ზოგჯერ ამას ალერგიის მქონე პაციენტი სწორად აფასებს, ხშირად კი ეს შეფასება სრულიად არ არის რეალობასთან ახლოს. მაგალითად, ზოგიერთი კატეგორიულად არის დარწმუნებული, რომ ალერგია აქვს შოკოლადზე, თუმცა ეს ასე არ არის და სინამდვილეში პრობლემას არა თვით შოკოლადი, არამედ თხილი წარმოადგენს.ალერგია ადამიანთა წარმოდგენაში ასოცირდება ზოგიერთ საკვებთან, მაგალითად ციტრუსებთან, მარწყვთან, ნიგოზთან, კვერცხთან და ა.შ. პაციენტთა უმრავლესობას ძნელად თუ წარმოუდგენია, რომ არანაკლებ ხშირია ალერგია სოიოზე (ერთ-ერთი ყველაზე ხშირი ალერგენი), მათ შორის სოიოს შემცველ საკვებზეც; ხორბალზე; კარტოფილზე; რძეზე და რძის შემცველ პროდუქტებზე და ა.შ.

შესაძლებელია თუ არა ალერგიის დიაგნოსტიკა ლაბორატორიული კვლევებით?
ყველაზე რეალური საშუალება იმის დადგენისა, თუ რაზე გვაქვს ალერგია, წარმოადგენს სისხლის ლაბორატორიული გამოკვლევა. ეს მეთოდი საშუალებას იძლევა, ზუსტად განისაზღვროს რომელ საკვებზე, მცენარესა თუ ცხოველზე აქვს ადამიანს ალერგიული რეაქცია.

როგორ ტარდება ალერგიაზე გამოკვლევა?
ბევრ ადამიანს სურს, გაიგოს რაზე აქვს ალერგია, მაგრამ არ იცის რითი დაიწყოს, რომელ ალერგენებზე გამოიკვლიოს თავი, ზოგიერთს ეშინია გამოკვლევის პროცედურის ან იმის, რომ გამოკვლევის დროს შეიძლება საშიში ალერგიული რეაქცია განუვითარდეს. ასეთ შემთხვევებში საუკეთესო ვარიანტია სისხლში არსებული ე.წ.ს პეციფიკური ანტისხეულების განსაზღვრა, რომლებიც მიმართულია კონკრეტული ალერგენების მიმართ. ასეთი მეთოდით შესაძლებელია ერთდროულად 20 სხვადასხვა ტიპის საყოფაცხოვრებო (მცენარეთა და ოთახის მტვერი, შინაური ცხოველები, ნესტის სოკოები და სხვა) და 20 სხვადასხვა ტიპის საკვების მიმართ ალერგიის დადგენა. აღნიშნულ ჩამონათვალში შესულია ის ალერგენები, რომლებიც ყველაზე ხშირად იწვევენ ალერგიას. ასეთი მეთოდი სრულიად უსაფრთხოა ადამიანისათვის გამოკვლევის პროცესში ალერგიული რეაქციის განვითარების მხრივ, ვინაიდან გამოკვლევა ტარდება არა კანის სინჯით, არამედ ვენიდან აღებული სისხლის გამოკვლევით. ამ მეთოდით შესაძლებელია რაოდენობრივად განისაზღვროს, რამდენად ძლიერია ამა თუ იმ ფაქტორზე ალერგიული რეაქცია.

გაიგეთ, რაზე გაქვთ ალერგია!
ამის ცოდნა მნიშვნელოვნად შეგიმსუბუქებთ ალერგიასთან ბრძოლას და სრულფასოვანი ცხოვრების საშუალებას მოგცემთ!

რა არის ვისცერული ლეიშმანიოზი?
ვისცერული ლეიშმანიოზი პარაზიტული დაავადებაა, რომელიც აზიანებს ძვლის ტვინს, ელენთას, ღვიძლს და ლიმფურ კვანძებს.

რამდენად ხშირია ლეიშმანიოზის შემთხვევები საქართველოში?
ვისცერული ლეიშმანიოზი გავრცელებულია მხოლოდ აღმოსავლეთ საქართველოში. ქვეყანაში რეგისტრირებული შემთხვევების ნახევარზე მეტი ქ. თბილისში ფიქსირდება. უკანასკნელ წლებში ვისცერული ლეიშმანიოზის გავრცელებამ მკვეთრად მოიმატა საქართველოში და წელიწადში დაახლოებით 200-მდე ახალი შემთხვევა აღინიშნება.

რა სიმპტომები აქვს ლეიშმანიოზს?
ვისცერული ლეიშმანიოზისთვის დამახასიათებელია ანემია, ტემპერატურის მომატება, წონაში კლება, ელენთის და ღვიძლის გადიდება, ზოგადი სისუსტე. თუ გაწუხებთ გაურკვეველი წარმოშობის ცხელება, ელენთის გადიდება ან/და ანემია, ჩაიტარეთ გამოკვლევა ვისცერულ ლეიშმანიოზზე.

როგორ ხდება ვისცერული ლეიშმანიოზის დიაგნოსტიკა?
ვისცერული ლეიშმანიოზის სადიაგნოსტიკოდ ყველაზე ხშირად მიმართავენ პარაზიტოლოგიურ მეთოდს, ანუ მიკროსკოპის მეშვეობით გამომწვევი პარაზიტის აღმოჩენა ძვლის ტვინიდან, ელენთიდან ან ლიმფური კვანძიდან აღებულ მასალაში. არსებობს ასევე ლეიშმანიოზის დიაგნოსტიკის მოლეკულური მეთოდები.

რა არის თანდაყოლილი ინფექცია?
ახალშობილთა სიკვდილობის ერთ-ერთ ძირითად მიზეზად მთელს მსოფლიოში მიჩნეულია ინფექციური დაავადებები. ახალშობილების ინფექციათა უდიდესი წილი მოდის თანდაყოლილ ინფექციებზე. ვირუსები და ბაქტერიები დედიდან ბავშვზე შეიძლება გადაეცეს ორსულობის, მშობიარობის და დედის რძით კვების დროს. ინფექციათა ნუსხა, რომლებიც ორსულისათვის საშიშროებას წარმოადგენს ნაყოფზე გადაცემის თვალსაზრისით, ძალიან ფართოა, თუმცა მათგან თავისი სიხშირით და აქტუალობით შეიძლება გამოიყოს შემდეგი დაავადებები:

  • წითურა
  • ციტომეგალოვირუსული ინფექცია
  • მარტივი ჰერპესის ვირუსით ინფექცია
  • პარვოვირუს B19-ით ინფექცია
  • B ჰეპატიტი
  • C ჰეპატიტი
  • ადამიანის იმუნოდეფიციტის ვირუსით ინფექცია
  • ტოქსოპლაზმოზი
  • ათაშანგი
  • B ჯგუფის სტრეპტოკოკით ინფექცია
  • ლისტერიოზი.

ორსულობის პერიოდში ნაყოფისთვის საფრთხის მქონე ინფექციებს ზოგჯერ სხვადასხვა აბრევიატურით მოიხსენიებენ, მაგალითად, ყველაზე ფართოდ გავრცელებულს წარმოადგენს ე.წ. TORCH:

  • TO – toxoplasmosis (ტოქსოპლაზმოზი)
  • R – rubella (წითურა)
  • C – cytomegalovirus (ციტომეგალოვირუსი)
  • H – herpes simplex virus (მარტივი ჰერპესის ვირუსი).

თუ ქალს დაემართა რომელიმე ინფექციური დაავადება ორსულობის დროს, ეს არ ნიშნავს, რომ ეს ინფექცია ნაყოფზე აუცილებლად გადავა და დააზიანებს მას. მიკროორგანიზმების დიდი ნაწილი აზიანებს სასუნთქ და საჭმლის მომნელებელ სისტემებს, ჩვეულებრივ, ლოკალური ხასიათისაა და არ ახდენს გავლენას ნაყოფის განვითარებაზე.

ზოგიერთი ინფექციის სიხშირე და სიმძიმე ორსულობასთან დაკავშირებით მატულობს. მაგალითად, საშარდე გზების ინფექციები ორსულებში ბევრად უფრო ხშირია არა ორსულებთან შედარებით და ეს დაკავშირებულია როგორც მექანიკურ (დიდი ზომის საშვილოსნოს მიერ საშარდე გზებზე ზეწოლა), ასევე ჰორმონულ ფაქტორებთან. ორსულებში ასევე მაღალია კანდიდოზის (სოკოვანი ინფექცია) გავრცელება და ზოგიერთი კვლევებით, ორჯერ აღემატება არაორსულ ქალებში ამ ინფექციის სიხშირეს.

როგორ ხდება ნაყოფის დაინფიცირება?
ნაყოფის დაინფიცირება ამა თუ იმ მიკროორგანიზმით შეიძლება მოხდეს როგორც პირდაპირი გზით დედის გენიტალური ორგანოებიდან (მაგალითად, საშვილოსნოს, ან საკვერცხის მილების ანთების დროს), ასევე სისხლის ნაკადით პლაცენტის გზით.

ორსულობის სხვადასხვა პერიოდში განვითარებულმა ინფექციამ სხვადასხვა შედეგი შეიძლება გამოიწვიოს. ორსულობის ნაადრევ ეტაპზე ინფიცირების შედეგად ვითარდება ნაყოფის სიკვდილი. ზოგჯერ ეს შეიძლება მანამდეც მოხდეს, სანამ ქალი შეიტყობს, რომ ორსულადაა. საერთოდ, ორსულობის ნაადრევი შეწყვეტის მიზეზებს შორის ინფექციებზე დიდი წილი მოდის, თუმცა ზუსტი სტატისტიკა ამასთან დაკავშირებით არ არსებობს.

ზოგჯერ ძნელი გასარკვევია, ადგილი ჰქონდა მიკროორგანიზმის უშუალო გავლენას ნაყოფზე, თუ არაპირდაპირ ეფექტს დედის ავადმყოფობასთან დაკავშირებით. ეს უკანასკნელი მიზეზი განსაკუთრებით დიდ როლს თამაშობს საშვილოსნოსშიდა ზრდაში ჩამორჩენასა და ბავშვის უმწიფრობაში (ხშირად მიკრობი უშუალოდ ნაყოფს არ აზიანებს, მაგრამ ინფიცირებული დედის სისხლში მოხვედრილი ტოქსინების ან პლაცენტის ანომალიების გამო ნაყოფის კვება დარღვეულია და ახალშობილი უმწიფარი იბადება). გარდა ამისა, ნაყოფზე შეიძლება მავნე ზეგავლენა იქონიოს არა თვითონ ინფექციამ, არამედ დედის ინფექციის სამკურნალოდ დანიშნულმა მედიკამენტებმა.

რა შედეგები შეიძლება ქონდეს დედიდან ბავშვზე ინფექციის გადაცემას?

  • ნაყოფის დაღუპვა,
  • მკვდრადშობადობა,
  • ცოცხალმშობიარობა სხვადასხვა ანომალიებით,
  • საშვილოსნოსშიდა ზრდაში ჩამორჩენა,
  • დღენაკლობა,
  • დროული, ნორმალური წონის ახალშობილი რომელიმე ქრონიკული ინფექციით.

დღენაკლი ახალშობილები ბევრად უფრო მგრძნობიარენი არიან ინფექციის მიმართ, ვიდრე დღესრულები და შესაბამისად მათში უფრო მაღალია თანდაყოლილი ინფექციების სიხშირე. ინფექციურ დაავადებათა განვითარების რისკი მით უფრო მაღალია, რაც უფრო დაბალია ახალშობილის წონა ან მუცლადყოფნის ასაკი.

მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ მთელი რიგი ინფექციები ნაყოფისთვის საშიშროებას წარმოადგენს მხოლოდ მაშინ, თუ ისინი დედას დაემართა უშუალოდ ორსულობის დროს და ნაყოფს არაფერს უშავებს ისეთ შემთხვევაში, როდესაც დედას ეს ინფექცია ორსულობამდეც ჰქონდა, ანუ უკვე გააჩნდა ამ ინფექციის საწინააღმდეგო ანტისხეულები. აქედან გამომდინარე, ამ ინფექციებს შეუძლია დააზიანოს მხოლოდ ერთი ნაყოფი და შემდგომი ორსულობის დროს ისინი ქალს და მის ნაყოფს პრობლემას აღარ შეუქმნის (მაგალითად, ასეთია ტოქსოპლაზმოზი).

დედიდან ბავშვზე ინფექცია შეიძლება გადაეცეს მშობიარობის პროცესშიც. მთელი რიგი მიკროორგანიზმების ბავშვზე გადაცემა სწორედ მშობიარობის დროს უფრო ხშირად ხდება, ვიდრე ორსულობის პერიოდში. ასეთ ინფექციათა რიცხვს მიეკუთვნება, მაგალითად, აივ ინფექცია, B ჰეპატიტი, მარტივი ჰერპესი და სხვა. ზოგიერთი ინფექციის გადაცემა პრაქტიკულად მშობიარობის დროს ხდება და მუცლადყოფნის პერიოდში მათი გადაცემა უკიდურეს იშვიათობას წარმოადგენს (მაგალითად, ქლამიდია).

ზოგჯერ ნაყოფის დაინფიცირება შეიძლება მოხდეს ჩასახვამდე საკმაოდ დიდი ხნის წინ განვითარებული მწვავე ინფექციის შემთხვევაშიც. მაგალითად, აღწერილია თანდაყოლილი წითურას განვითარება ისეთ შემთხვევებში, როდესაც დედა დაინფიცირდა ბავშვის ჩასახვამდე 2-3 თვით ადრე. ემბრიონის დაინფიცირება აიხსნება ვირუსის გახანგრძლივებული ”დარჩენით” დედის სისხლში ან ქსოვილებში.

როგორია თანდაყოლილი ინფექციების კლინიკური გამოვლინებები?
ინკუბაციური პერიოდი სხვადასხვა ინფეციისთვის სხვადასხვაა და შეიძლებაგაგრძელდეს:

  • რამდენიმე დღე (ენტეროვირუსული ინფექციის დროს)
  • რამდენიმე კვირა (b ჰეპატიტის დროს)
  • თვეები ან წლები (აივ ინფექციის და ციტომეგალოვირუსული ინფექციისდროს).

თანდაყოლილი ინფექციის შემთხვევაში ახალშობილი შეიძლება დაბადებისას სრულიად ჯანმრთელად გამოიყურებოდეს და სიმპტომები მხოლოდ ინკუბაციური პერიოდის გავლის შემდეგ გამოუვლინდეს.

უსიმპტომოდ დაბადებული ინფიცირებული ბავშვი (ანუ რომელსაც დიაგნოზი დაესმება მხოლოდ ლაბორატორიული გამოკვლევის შედეგად) ექვემდებარება ხანგრძლივ დაკვირვებას, ვინაიდან ხშირად სიმპტომები შეიძლება განვითარდეს თვეების ან წლების შემდეგ. ზოგჯერ ამა თუ იმ სიმპტომის დადგენა ახალშობილში ძალიან ძნელია. მაგალითად, თანდაყოლილი წითურას დროს სმენის დაქვეითება შეიძლება დადგინდეს მხოლოდ დაბადებიდან რამდენიმე წლის შემდეგ. ამიტომ თუ დედას ორსულობის დროს დაუდგინდა ესა თუ ის ინფექცია, მისი ახალშობილი განსაკუთრებული ყურადღებით უნდა შეფასდეს და დაენიშნოს გეგმიური მეთვალყურეობის ვიზიტები. თანდაყოლილი ინფექცია შეიძლება ყოველგვარი გართულებების გარეშე ჩათავდეს და ბავშვი სრულიად ჯანმრთელი გაიზარდოს.

ზოგიერთ ინფიცირებულ ახალშობილში სამწუხაროდ, შეიძლება განვითარდეს ისეთი მძიმე გამოვლინებები, როგორებიცაა:

  • გულის მანკი, სმენის დაქვეითება, კატარაქტა -წითურას დროს;
  • მიკროცეფალია, კალციფიკაცია -ციტომეგალოვირუსული ინფექციის დროს;
  • ჰიდროცეფალია, კალციფიკატები, ქორიორეტინიტი(თვალის დაზიანება) – ტოქსოპლაზმოზის დროს;
  • კანის ბუშტუკოვანი და ეგზემური დაზანებები,კერატოკონიუნქტივიტი – მარტივი ჰერპესის დროს;
  • ენაზე ინტენსიური ნადები, ზრდა-განვითარებაშიჩამორჩენა, მორეციდივე ბაქტერიული ინფექციები -შიდსის დროს.

ასეთი ბავშვები სხვადასხვა პროფილის სპეციალისტების მიერ ერთობლივ მეთვალყურეობას და მკურნალობას საჭიროებენ.

როგორ უნდა ავიცილოთ თავიდან ორსულთა ინფექციების მძიმე შედეგები?
იმისათვის, რომ მაქსიმალურად იქნას თავიდან აცილებული ორსულთა ინფექციების ის მძიმე შედეგები, რომელთა შესახებაც ზემოთ იყო საუბარი, რეკომენდებულია, ყველა ქალმა დაორსულებამდე, ან უკიდურეს შემთხვევაში, ორსულობის ნაადრევ ეტაპზე ჩაიტაროს კონსულტირება და გამოკვლევა ზემოაღნიშნულ ინფექციებზე.